Ami Bernard Zillweger

Het is precies tien jaar geleden dat Ami Bernard Zillweger exposeerde in Museum Henriette Polak in Zutphen.

Deze tentoonstelling in 1981 werd gehouden naar aanleiding van zijn toen tienjarig verblijf in Nederland. Nu is een –inmiddels- twintigjarig verblijf op zichzelf geen reden om een tentoonstelling te organiseren, maar de ontwikkeling van deze kunstenaar en zijn rol in het kunstgebeuren in Zutphen rechtvaardigen dit initiatief volledig.

Ami Bernard Zillweger werd geboren in Fribourg, in het Franssprekende deel van Zwitserland.

Zijn kunstopleiding kreeg hij aan de Ecole des Beaux Arts in Vevey, in de omgeving van Genève. Na diverse studiereizen in Frankrijk, Italië en Spanje vestigde hij zich in 1971 in Zutphen.

Zijn vorige tentoonstelling in Museum Henriette Polak toonde aan dat Ami Bernard Zillweger een veelzijdig kunstenaar is; de expositie omvatte een groot aantal technieken zoals conté-en pasteltekeningen, litho’s aquarellen en schilderijen.

Tijdens deze periode in Zutphen ontstond een heel eigen handschrift. De kunstenaar schreef hierover; ‘Tien jaar later ben ik de wederhelft van mijn werk; hun belichaming. Ze zijn talrijk en bewandelen wegen voor zichzelf en voor mij. Wij dragen elkaars naam, want wij zijn vruchten van één boom.’

De belangrijkste thema’s in zijn werk toen waren: vrouwen en kinderen in relatie tot elkaar of in combinatie met de natuur, landschappen en scènes uit de wereld van het circus, theater of cabaret.

Zijn onderwerpen worden op poëtische, bijna subtiele manier in beeld gebracht. Kleur en licht spelen daarbij een essentiële rol en verraden zijn wortels in de Franse schilderstraditie. De losse toets van zijn penseel, bijeengehouden door beweeglijke, tekenachtige contouren en zijn kleurgamma van voornamelijk vele kleuren groen en blauw zorgen voor een spontaniteit en grote transparantie in zijn werk.

Het gebruik van een dergelijk kleurenpalet, met pastels variërend in toon van mintgroen tot lavendelblauw, kan leiden tot een vrij zoet en decoratief eindresultaat, maar Ami Bernard Zillweger combineert kleur zodanig met lijn en vorm dat zijn eindresultaat sterke en sprankelende beelden oplevert.

Vanaf 1981 is die sfeer in zijn werk weinig veranderd. Wel is er ontwikkeling te zien naar een grotere monumentaliteit in zijn oeuvre. In de thematiek zijn er accentverschillen. Zo wordt bijvoorbeeld het thema landschap op verschillende manieren vorm gegeven. Bergwandelingen in Zwitserland inspireren hem tot tekeningen, aquarellen en schilderijen, maar ook het weidse Nederlandse landschap wordt nu veelvuldig onderwerp. In deze landschappen met een lage horizon en enorme luchtpartijen lopen figuratie en abstractie als het ware in elkaar over. Zijn palet is na twintig jaar wonen in Nederland niet ‘typisch’ Hollands geworden; grijzen en bruinen domineren niet in zijn werk, maar in het gebruik van bijvoorbeeld ijsblauwe tonen is de sfeer van dit landschap raak getypeerd.

Een opmerkelijk onderdeel in zijn recente werk is het thema kunstenaarsportretten. Deze krachtige, indringende portretten van o.a. Alberto Giacometti, Fred Sieger en Ad Gerritsen geven weer een andere kijk op het kunstenaarsschap van Ami Bernard Zillweger.

In 1987 nam hij het initiatief tot een project’ Het wordt leuk bij de tandarts’ in Zutphen. Ami Bernard Zillweger ‘bouwde’ een wacht- en werkkamer van een tandarts om tot een toneelruimte. Zijn uitgangspunt was het afleiden en vermaken van de wachtende patiënt. Het cabaret, het toneel blijft voor de kunstenaar een belangrijk gegeven; niet als moralistische les, maar zoals hij zelf zegt: ‘Zoals iedereen zie ik wereldbeelden die voor mijn ogen veranderen tot een wisselend gevoelig, heftig, soms denkbeeldig theater. Het doek beantwoordt hier aan de persoonlijke beleving, het is geen raam meer maar een scherm bestaande uit in elkaar vloeiende kleuren van menselijke warmte. Mijn rol is die van een toevallige voorbijganger, die in het voorbijgaan een stukje grijpt.’

Carin Reinders – Directeur Stedelijke Musea Zutphen